Blag Forbairt Naíonraí Teoranta

O_CuivÉamon Ó Cuív TD

An tAire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta

Seimineár an Oireachtais 2009

“An Ghaeilge: An Fiche Bliain Romhainn”

Dé  Sathairn 31 Deireadh Fómhair 2009

Is cúis áthais agus onóra dom a bheith in bhur láthair ar maidin in Óstán Mount Errigal do Sheimineár an Oireachtais 2009.  Mo bhuíochas do lucht eagraithe na hócáide seo agus go mór leis an Uasal Julian de Spáinn as ucht an cuireadh a bheith mar aoi chainteoir ag an seimineár. Tá an téama atá roghnaithe don seimineár i mbliana fíor spéisiúil agus glacaim leis go raibh baint  nach beag ag an Straitéis 20 bliain don Ghaeilge atá á hullmhú ag an Rialtas faoi láthair le roghnú an téama sin.

Straitéis 20 bliain don Ghaeilge

Mar is eol daoibh tá muid i bpróiseas ullmhúchán i leith an Straitéis le tamall anuas agus tá súil go mbeidh an doiciméad críochnaithe sár a bhfad.  Tuigfidh sibh mar sin nach féidir liom dul isteach go mion i sonraí na Straitéise go dtí go mbeidh sé aontaithe ag an Rialtas. Is féidir liom a rá go dtabhfaidh sé le chéile i doiciméad amháin gníomhaíochtaí i réimsí éagsúla don saol a bheidh chun tairbhe do dhaoine gur mian leo a bpáistí a thógáil le Gaeilge agus dóibh siúd gur mian leo an Ghaeilge a úsáid ar bhonn laethúil chun a chinntiú go mbeidh an oiread daoine agus is féidir dátheangach i nGaeilge agus i mBéarla.   Go bunúsach beidh an Straitéis mar mhapa bóthair don treo ceart ar aghaidh, clúdóidh sé réimse ar nós an Ghaeilge sa teaghlach, sa phobal, sa chóras oideachais, fáil ar sheirbhísí poiblí i nGaeilge agus mar sin de.

Beidh an Straitéis tógtha ar na 13 cuspóir atá luaite i Ráiteas polasaí an Rialtais i leith na Gaeilge a foilsíodh i mí na Nollag 2006. Tríd an Ráiteas seo dearbhaíonn an Rialtas a dtacaíocht d’fhorbairt agus do chaomhnú na Gaeilge agus na Gaeltachta. Clúdaíonn na cuspóirí réimsí ar nós Stádas Oifigiúil, an Ghaeltacht, Oideachas, Craolachán, an tAontas Eorpach & rl.

Is é  an príomh aidhm a bheidh ag an Straitéis ná go seachadfar an Ghaeilge ó ghlúin go glúin agus go fad-téarmach go mbeadh sé seo á dhéanamh go nádúrtha sa teaghlach.  Tá sé aitheanta ar fud an domhain gur í seo an príomhcheist gur gá dul i ngleic lei má tá teangacha neamhfhorleathana ar nós an Ghaeilge le tabhairt slán. Cé go dtugann tuismitheoirí faoi roghnú teanga dá bpáistí le deá thoil bíonn deacrachtaí nach beag le sárú acu má roghnaíonn said Gaeilge mar phríomh theanga teaghlaigh. Tá súil tríd na hidirghabhálacha a bheidh sa Straitéis go dtabhfaidh sé spreagadh agus tacaíocht do thuismitheoirí a gcuid leanaí a thógáil le Gaeilge.  Cé gur sa Ghaeltacht is mó a bhí an rogha seo le déanamh go dtí seo táthar ag súil go mbeidh an cinneadh seo á dhéanamh níos forleithne taobh amuigh den Ghaeltacht le cúnamh agus tacaíochtaí na Straitéise.

Go traidisiúnta bhí idirdhealú déanta idir an Ghaeltacht agus an Ghalltacht ó thaobh na teanga de ach anois tá sé níos soiléire nach mhairfidh an Ghaeilge má táthar ag brath ar an Ghaeltacht amháin le í a choinneáil beo. Chomh maith le sin ní leathnóidh úsáid na Gaeilge ar fud na tíre gan tacú na Gaeltachta.  Tóg mar shampla na Coláistí Gaeilge, ceann de na eiseamláir is fearr don tacaíocht dearfach atá idir an Ghaeltacht agus an Ghalltacht, ní féidir leis na Coláistí maireachtáil gan na daltaí a thagann chugtha ó cheantair éagsúla ar fud na tíre agus ní féidir an timpeallacht foghlama céanna a chruthú do na daltaí seo i n-aon áit eile seachas sa Ghaeltacht.

Tá an méid Gaeilge atá á labhairt taobh amuigh den Ghaeltacht ag méadú de shíor. Tá eolas again ar fad ar cheantair i gcathracha nó i gceantair uirbeacha eile a bhfuil Gaeilge láidir iontu, is minic go bhfásann na gréasáin seo i gceantair a bhfuil gaelscoileanna agus scoileanna lán-Ghaeilge bunaithe iontu le blianta agus go bhfuil an tionchar dearfach atá acu ar an bpobal trí chéile ó thaobh na teanga de. Ag ullmhú an Straitéis táthar tar éis aird speisialta a thabhairt ar na gréasáin seo. Beidh aitheantas á thabhairt do phobail uirbeacha a bhfuil bunstruchtúr láidir Gaeilge iontu, struchtúr ar nós oideachas, seirbhísí óige, agus seirbhísí pobal eile & rl.  Chomh maith le seirbhísí tacaíochta a bheith ar fáil do na ceantair a bhfuil dóthain mais chriticiúil iontu táthar chun forbairt a dhéanamh ar ionaid acmhainní a thabhfaidh deiseanna don phobal páirt a ghlacadh i gníomhaíochtaí a bheidh Gaeilge-lárnaithe agus a chuireadh le deiseanna sóisialta do dhaoine i ngach aois-ghrúpa lena gcuid Gaeilge a úsáid lasmuigh do chóras foirmiúil.

Mar is eol daoibh foilsíodh Staidéar Cuimsitheach Teangeolaíoch ar úsáid na Gaeilge sa Ghaeltacht i 2007 agus tá sé i gceist go mbeidh moltaí maidir le neartú na Gaeltachta áirithe sa Straitéis. Bhí molta sa staidéar go mbeadh stádas na Gaeltachta bunaithe ar chritéar teanga agus chun a chinntiú go mairfidh an Ghaeilge mar theanga pobail gur gá forbairt a dhéanamh ar chóras pleanála teanga ag leibhéal an phobail.

Tuigim gur athrú mór é seo ón sainmhíniú atá againn ar an Ghaeltacht faoi láthair atá bunaithe ar teorainn tíreolaíocht ach ní gá do dhaoine a bheith imníoch gur cailliúint stádas a bheidh i gceist do cheantracha áirithe má chuirtear i bhfeidhm é.  Tá mé cinnte go bhfuil sibh ar an eolas faoi an obair mhaith a bhí á dhéanamh sna pobail éagsúla tríd na scéimeanna pleanála teanga áitiúil le roinnt blianta anuas agus is féidir libh glacadh leis go ról lárnach ag gníomhaíochtaí den saghas seo i dtodhchaí na Gaeltachta

Ní amháin go mbeidh an Straitéis ag díriú orthu siúd atá ag úsáid na teanga ar bhonn rialta faoi láthair ach táthar ag súil go dtabhfaidh sé spreagadh dóibh siúd atá ar bheagán Gaeilge nó dóibh siúd atá ag iarradh a scileanna Gaeilge a fhorbairt agus ag iarradh páirt gníomhach a thógáil i saol sóisialta, eacnamaíochta agus oideachais trí Ghaeilge .

Tá sé  ráite agam cheanna gur é an sprioc atá leis an Straitéis ná go mbeadh 250,000 duine ag labhairt Gaeilge ar bhonn laethúil roimh a thiocfaidh deiridh le tréimhse na Straitéise.  De réir daonáirimh 2006 tá cumas áirithe Gaeilge ag 42% de dhaonra na hÉireann, is ionann é seo agus 1.6 milliún duine atá os cionn 3 bliana d’aois. Cé gur staitistic dearfach é seo, sa daonáirimh céanna tuigtear dúinn gur í an Ghaeilge an príomh theanga pobail a úsáideann 3% de dhaonra na tire sin thart ar 83,000 duine.  Is léir mar sin go bhfuil obair mhór romhainn má táthar chun an sprioc a bhaint amach.

Is plean Stát a bheidh anseo a bhfuil lán tacaíocht an Stát taobh thiar dó, beidh spriocanna ann a chuirfidh dúshlán faoin Rialtas agus faoin bpobal chun an Ghaeilge a neartú mar theanga pobail sa Ghaeltacht agus ar fud na tíre.  Mar a dúirt an Taoiseach Brian Cowen agus é ag oscailt an Ionad Tacaíocht Teaghlaigh in Indreabhán le déanaí, tá an Straitéis bunaithe ar spiorad na ndaoine agus an bród atá ag an bpobal ina dteanga agus le comhoibriú idir an Stát agus an pobal tá súil go mbeidh fás ag borradh leis an teanga nuair a thagann deiridh le tréimhse an Straitéis i gceann 20 bliain.

Cluiche ar líne: Bia & Spraoi

Posted by: naionrai on: 02/11/2009

I nuachtlitir reatha ó lucht an tsuíomh ghréasáin oideachais Scoilnel tá cluiche Gaeilge ar líne ar fáil do pháistí scoile (nó d’fhoghlaimneoirí).

Brúigh go dtí an nasc seo

 

Ar nóta eile, d’éirigh thar barr leis an dianchúrsa i gCorcaigh agus an cúrsa forbartha agus bainistíochta i mBaile Átha Cliath. Níl ach dhá chinn fágtha anois:

11-12 Samhain: Inis Ceithleann

24-25 Samhain: Baile Locha Riach

 

Chomh maith bhí seastán ag FNT thuas ag an tOireachtas i mbliana. Is léir go bhfuil an tOireachtas ag fás chuile bhliain.

Molann muid go láidir,  má tá an deis agat, freastal ar an fhéile a bhéas thíos i gCill Airne, Co. Chiarraí an bhliain seo chugainn.

An Chéad Ghlúin Eile de Stiúrthóirí Naíonraí?

Posted by: naionrai on: 28/10/2009

Aonach_Oibre_BF_2009

Daltaí Choláiste Feirste ag foghlaim faoi dheiseanna fostaíochta sna Naíonraí

Ghlac Forbairt Naíonraí Teoranta páirt in Aonach Oibre dírithe ar dhaltaí i scoileanna dara leibhéil (Gaeilge agus Béarla) i mBéal Feirste le déanaí.

Roinnt de na daltaí seo, ba léir go raibh iontas orthu faoi na deiseanna fostaíochta atá agus a bhéas ar fáil do ghaeil óga.

Chuir go leor spéis i gcoincheap an Naíonra (níor chuala roinnt dóibh an focal – nó fiú an focal Naíscoil roimhe sin!).

Má spreagann an aonach oibre leath-dhosaen do na daoine óga sin leanúint ar aghaidh agus a bpáistí féin a thógáil trí Ghaeilge sa todhchaí, b’fhiú é.

Cúrsaí

Dála an scéil tá muid i lár an dianchúrsa reatha thíos i gCorcaigh agus an Cúrsa Forbartha agus Bainistíochta i Marino, Baile Átha Cliath faoi láthair.

Bhí an-lá againn ag plé téamaí an luath-thumoideachais iomlán, sealbhú teanga do pháistí óga, an Scoilphobal, agus margaíocht don Naíonra agus cúpla focail faoin scéim nua saorbhliain réamhscolaíochta (ECCE) sna cúpla nóiméad breise!

Ádh mór, agus tá súil againn go mbeidh an ráth céanna ar an gcuid eile de na cúrsaí!

Is Leor Beirt!

Posted by: naionrai on: 20/10/2009

Tá an scéal seo faighte ó Nuachtlitir míosúil Chonradh na Gaeilge.

Ciorcal_Chomhrá

Tá Oifig Chonradh na Gaeilge agus tograí pobail ag tabhairt faoi cur le deiseanna labhartha Gaeilge sa phobal ar dóigh go mbeidh an Ghaeilge le cloisteáil go poiblí, agus nach mbeidh faitíos ar dhaoine agcuid Ghaeilge a úsáid.

Teastaíonn ón gConradh gréasán Gaeilge a chothú timpeall na tíre le cineál ciorcail chomhrá (informal discussion group) in ionaid éagsúla agus é bunaithe ar an tuairim nach bhfuil an-chuid daoine de dhíth leis an teanga a spreagadh go laethúil – Is leor beirt!

Táimid ag iarraidh teacht ar áiteanna ar leith inár bhféidir le daoine
bualadh le chéile le haghaidh gnáth sos caife ar lá cinnte gach seachtain, abair
gach maidin Chéadaoin ag a 11.00rn.

Tá sé riachtanach go mbeadh ar a laghad beirt a bhéas cinnte ann gach seachtain le fáilte a fhearadh roimh chainteoirí cúthaileacha eile, agus ní bheidh aon éileamh breise á déanamh ar dhaoine ó thaobh chúrsaí ama nó airgid de.

Is féidir an t-am agus an áit a phoibliú go háitiúil agus beidh sé ina phointe teagmhála do dhaoine lasmuigh de phobal na Gaeilge freisin, ag cabhrú le pobal na teanga a neartú ón dtalamh aníos.

Más spéis leat éirí gafa linn, déan teagmháil le Peadar Mac Fhlannchadha
ag conradh@bradan.iol.ie / +353 (0)91 567824.

Is as Gaeilge a eagrófar cúrsaí FNT, mar sin is gá go mbeadh rannpháirtithe muiníneach a dhóthain faoina gcaighdeán féin Gaeilge más mian leo cuir isteach ar ár gcúrsaí.

Cúrsaí Garchabhair

Tá na cúrsaí athnuachana garchabhair á eagrú againn faoi láthair le haghaidh mí na Samhna agus ba chóir go mbeadh scéal cinntithe againn faoi ionaid agus dátaí faoi dheireadh na seachtaine nó roimhe sin fiú.

Mar eolas, de réir an Chrois Dearg tá trí mhí agaibh tar éis an dáta éaga (expiry date) chun an teastas a athnuachán.

É sin ráite táimid ag fiosrú leo an méid sé indéanta na cúrsaí seo a chur ar fáil a luaithe agus is féidir.

Dianchúrsa

Beidh an chéad dianchúrsa eile i gCorcaigh i nGaelscoil na Dúglaise, Dúglas, Co. Chorcaí.

Tosóidh sé ag a 9.45ri.n., Dé Máirt – Dé hAoine 27-30/10/09

Tá costas €80.00 an duine ag baint leis.

Beidh taithí oibre trí sheachtaine mar chuid den dianchúrsa agus dialann oibre le hullmhú bunaithe ar an méid a d’fhoghlaim rannpháirtithe le linn an chúrsa agus an taithí oibre sa naíonra fadbhunaithe.


Cúrsaí Forbartha & Bainistíochta

Gaillimh (á socrú faoi láthair – dátaí agus ionad le foilsiú roimh dheireadh na seachtaine)

Baile Átha Cliath: 28-29 Deireadh Fómhair idir 9.30-4.30 in Institiúid Oideachais Marino, Ascaill Uí Ghríofa, B.Á.C. 9.

Inis Ceithleann: 11-12 Samhain idir 9.30-4.30 sa Clinton Centre i lár Inis Ceithleann, Co. Fearmanach.

Tá costas €30.00 ar an gcéad duine agus €10 d’éinne eile a fhreastalaíonn ón naíonra céanna, m.sh costas beirt €40.00 san iomlán.

Nuacht Gaeilge na Seachtaine le Comhluadar

Posted by: naionrai on: 14/10/2009

Nuacht na Seachtaine Comhluadar 14 Deireadh Fómhair 2009 *************************************************

Cruinniú Chinn Bliana Comhluadar

Bígí linn ar: Domhnach 18 Deireadh Fómhair 2009 2.00 – 5.00i.n. Páirc an Chrócaigh, Baile Átha Cliath.

Deis siopadóireachta sa mhargadh earraí gaelacha! Spóirt agus Spraoi le seó: ‘An Saineolaí Saoithúil’ Aoí chainteoir aitheanta! Tae/Caifé, Bia agus Sólaistí Fáilte roimh gach ball!

Cuirigí bhur áit in áirthint anois!! Seol téacs chuig: 0852885672 nó Glaoigh air: 01 6715116 nó seol r-phost chuig: imeacht@comhluadar.ie

*************************************************

Fóram Ceist Nua ar Fhóram Chomhluadair: Gaeltacht Díreach chun tús a chur le díospóireacht faoin ngá a bhfuil ann chun Gaeltachtaí a bhunú in Éirinn.

Tá mé féin i mo chónaí gar do Bhaile Átha Cliath, agus creidim go gcaithfidh go bhfuil dóthain daoine ag tógáil clainne le Gaeilge sa gceantar seo chun tús a chur le sráid nó sráidbhaile nua Gaelach sa gceantar.

Tá an saol tar éis athrú go mór le 2 nó 3 de bhlianta anuas, agus i measc na gcúinsí atá ann anois, tá na rudaí seo a leanas:

1. Tá costas tithíochta ag titim, agus mar sin anois an t-am chun plean a chur le chéile. Beidh an costas seo ag titim i rith an ama, más fíor an méid a léigh mé le trí bliana anuas, agus faoi cheann bliana nó dhó, creidim go bhféadfaí tabhairt faoi má tá grúpa againn sásta é a dhéanamh.

2. Sa gceantar seo – mórcheantar BhÁC – tógadh na mílte tithe nach bhfuil na tógálaithe in ann díol.

Tá eastáit tithíochta gan chónaí iontu in go leor áiteacha, tógtha, leath-thógtha srl. Tá Adamstown ann, cur i gcás, nach bhfuil ach cuid de tógtha – dá mbeadh sráid ann scartha amach ón gcuid eile de, d’fheilfeadh sé sin, ach muid a bheith in ann í a cheannacht ar chostas réasúnach.

3. Tá talamh ag tógálaithe eile a bheidh ag iarraidh an talamh a dhíol mar nach bhfuil siad chun tógáil air, agus b’fhearr leo airgead eicínt a dhéanamh as. Sa gcás sin, chaithfeadh muid na tithe a thógáil muid féin.

Beidh go leor leor deiseanna ag teacht chun cinn anois a bhfuil an “Tíogar Ceilteach” ar shlí na fírinne. Creidim go láidir gurbh fhiú dúinn teacht le chéile ar an suíomh seo, agus an scéal ar fad a chíoradh. Nocht do thuairimí ar an gceist seo anseo: http://www.comhluadar.ie/forum.html

*************************************************

Baile Átha Cliath BEWLEY’S @ 6! -tráthnónta siamsaíochta le GAEL LINN Amharclann Bewley’s, Sráid Grafton 6p.m. – 8p.m. (Doirse ar oscailt ó 5.45p.m. )

DÉ MÁIRT,20 DEIREADH FÓMHAIR 2009 Tráthnóna breá ceoil agus amhránaíochta geallta i gcuideachta iar-bhall ‘LIADÁN’ SARAH-JANE WOODS ( fliúit ) le EMMA WOODS ( fidil/amhráin ) agus AOIFE JOHNSTON ( consairtín ) CEAD ISTEACH: €15 ( Blasíní bia san áireamh ! )

Beár ar oscailt/Tae agus caifé ar fáil ÁIRITHINT MOLTA ( SPÁS TEORANTA! ): 087/2547574

*************************************************

Beidh Rang Gaeilge do Feabhasaitheoirí ag tosú ar an Aoine seo, 16 Deireadh Fómhair 2009 agus ar feadh 5 Aoine ina dhiaidh sin ó 6 – 8 p.m. i Halla Fhoras na Gaeilge 7 Cearnóg Mhuirfean, BÁC 2 Ranganna saor in aisce agus fáilte roimh chách Á eagrú ag an tIonad Buail Isteach www.ionad.org ionadbuailisteach@gmail.com

*************************************************

Gaillimh

Ceiliúradh Cultúir is Eolais

Tugann Coiste Ghlór na nGael agus Gaeilge Locha Riach cuireadh oscailte don phobal a bheith i lathair ag Óstán Locha Riach, Luan 19 Deireadh Fómhair idir 7.30 agus 9.30 i.n. agus tráthnóna ceiliúrtha eagraithe.

Ócáid ceiliúrtha a bhéas anseo ina mbeidh John Spillane, amhránaí agus ceoltóir, le ceolchoirm speisialta a chur ar fáil mar chuid de shiamsaíocht na hoíche.

Beidh scoláirí agus ceoltóirí áitiúla i láthair chomh maith le siamsaíocht breise a chur ar fáil.

Is mór an ónóir do Ghaeil Locha Riach a bheith ábalta John Spillane a thabhairt ar cuairt chuig an bhaile. Bíonn sé ar chamchuairt fud fad na tíre agus é aitheanta go hidirnáisiúnta anois agus Gradam ‘Meteor’ buaite aige faoi dhó.

Is cumadóir amhránaíochta den scoth é gan amhras agus creidtear go mbeidh éileamh air roinnt amhráin a chasadh ó ‘The Gaelic Hit Factory’ agus ó ‘Irish songs we learned at school’. Mar chuid den oíche, seolfar réamhthorthaí Shuirbhé ar Úsáid na Gaeilge i mBaile Locha Riach le Mait Ó Brádaigh.

Rinneadh an Mórshuirbhé seo i mbliana i gcomhar le hiarchéimithe ón Chúrsa i bPleanáil Teanga in Acadamh na hOllscoile Gaeilge (NUIG), An Ceathrú Rua. Thacaigh Comhairle Chontae na Gaillimhe go mór leis an togra seo fosta.

Cuimhnítear go bhfuil saorchead isteach agus gach fáilte roimh éinne a thuilleadh eolais a fhiosrú i dtaobh na hoíche agus teagmháil a dhéanamh le ‘Gaeilge Locha Riach’ ag 091 870718 nó ag prua@lochariach.com

*************************************************

Corcaigh

Grúpa Tuistí agus Leanaí gach Céadaoin ag 10.30r.n. Leabharlann na Leanaí, Sráid an Capall Bhuí, Cathair Chorcaí. Déan teagmháil linn san oifig má tá tuilleadh sonraí á lorg agat!

*************************************************

Cill Dara Comhluadar

Cuairt ar Pháirc Oidhreachta Lullymore

Cuir feisteas Oíche Samhna oraibh!!! Satharn 24 Deireadh Fómhair

Ag bualadh le chéile: 11.00r.n. Praghas le cinntiú Lullymore, Ráth Iomgháin, Co. Chill Dara. Cuirigí bhur áit in áirthint anois!! Seol téacs chuig: 0852885672 nó Glaoigh air: 01 6715116 nó seol r-phost chuig: imeacht@comhluadar.ie

*************************************************

Feachtas

Tá bord Chomhluadair tar éis aontú gurbh fhiú tacú le feachtas chun lonnaíocht úr Gaeltachta a bhunú laistigh d’achar 20 míle de Bhaile Átha Cliath – is éard a bheadh i gceist anseo ná sráid nó eastáit tithíochta nó sráidbhaile a bhunú, mar a rinneadh i mBéal Feirste.

Is í an chéad chéim ná grúpa a tharraingt le chéile a bheadh sásta páirt a ghlacadh ina leithéid de thogra.

Chuige sin, beidh dhá dhream ag teastáil:

1. Daoine a bheadh sásta dul chun cónaí sa sráid nó sráidbhaile nua.

2. Tacaíocht i bhfoirm airgid, agus cúnamh praiticiúil eile, chun an obair a chur i gcríoch.

Má airíonn tú go mbeifeá sásta a bheith páirteach i gceachtar de na bealaigh seo, ba bhreá linn dá líonfá do chuid sonraí isteach sa mbosca thíos agus, roimh an 10ú Samhain, í a chur ar ais chuig: Lonnaíocht Nua f/ch Comhluadar Teo, 7 Sr. Lombard Thoir, BÁC 2

*************************************************

Nuacht24

Tá an t-eagrán is úire de Nuacht24 ar fáil anois ach tú brú ar an mheirg Nuacht24 ag http://andrumamornuacht.blogspot.com/ – caith vóta, nocht tuairim, coinnigh ar an eolas – bian sult!

*************************************************

Comhluadar Teoranta 7 Sráid Lombard Thoir, Baile Átha Cliath 2. Fón: (01) 6715116 Facs: (01) 6710477 Is cuideachta teoranta gan scairchaipiteal í Comhluadar, cláraithe i mBaile Átha Cliath, Éire. Oifig Chláraithe na Cuideachta: 7 Sráid Lombard Thoir, BÁC 2. Uimhir Chláraithe na Cuideachta: 294302 CHY: 12843

Acmhainní Sealbhú / Foghlaim na Gaeilge

Posted by: naionrai on: 13/10/2009

Na Meáin

TG4 www.tg4.tv (cláracha as Gaeilge ar fáil ar líne agus DVDnna le ceannach chomh maith)

Raidió na Gaeltachta www.rte.ie/rnag

Raidió RíRá www.rrr.ie

Raidió Fáilte www.raidiofailte.com

Raidió na Life www.raidionalife.ie

Blag Nuachta laethúil as Gaeilge www.andrumamornuacht.blogspot.com

Nuacht24 Nuachtán seachtainiúil Gaeilge ar líne (ar fáil go seachtainiúil ó shuíomh an druma mór)

Nós* Iris Gaeilge míosúil www.nosmag.com (duais buaite don suíomh ghréasáin Gaeilge is fearr)

CAINT www.caintcampaign.com (suíomh ghréasáin nua don Ghaeilge, m.sh. ranganna Gaeilge ar fáil ar Twitter)

Ranganna / Cúrsaí

Conradh na Gaeilge www.cnag.ie (is féidir ballraíocht a ghlacadh le Conradh na Gaeilge chomh maith agus leis sin gheobhaidh tú nuachtlitir míosúil ina gcuirtear ar an eolas thú faoi feachtais, seirbhísí agus imeachtaí Gaeilge).

Gaelchultúr www.ranganna.com

Gael-Linn www.gael-linn.ie

Oideas Gael www.oideasgael.ie

Eagraítear ranganna Gaeilge agus ciorcail comhrá go háitiúil ag craobhacha de Chonradh na Gaeilge, coistí Ghlór na nGael agus gaelscoileanna áitiúla.

Eagraíonn Comhluadar imeachtaí do theaghlaigh atá ag tógáil a bpáistí le Gaeilge, bíonn siad seo fógraithe i nuachtlitir ar líne/r-phost seachtainiúil agus tá fóram acu do thuismitheoirí le Gaeilge. www.comhluadar.ie

Breis acmhainní luaite cheana  ar ár mblag anseo.

ERSI ag moladh ciorruithe de 20% ó shochar linbh

Posted by: naionrai on: 13/10/2009

Íomhá le buíochas ó www.dublins98.ie

Íomhá le buíochas ó www.dublins98.ie

D’fhógair an Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta (ESRI) moltaí i leith ciorruithe ina dtráchtaireacht geilleagrach ráithiúil, ina measc:

  • 20% a bhaint de shochar linbh
  • Ciorruithe a dhéanamh ar thuarastal oibrithe san earnáil poiblí
  • Gan ciorruithe a dhéanamh ar leasa shóisialta, mar atá molta ag an mBord Snip Nua.

Tháinig an ceardchumann SIPTU amach go láidir i gcoinne an ciorrú i sochar linbh atá molta ag an ESRI.

Mhol Jack O’Connor Uachtarán SIPTU  féin cáin a chur ar shochar linbh a théann go dtí lucht an rachmais.

Breis eolais ar fáil ó,

ESRI.ie

Examiner

Irish Times

childrensrightsalliance.ie

D’fhreastal Seán Ó hAdhmaill, Oifigeach Fhorbartha Forbairt Naíonraí Teoranta ar Chomhdháil eagraithe ag POBAL dírithe ar gheallsealbhóirí agus cleachtóirí.

Téama na Comhdhála ná Cúram Luathóige, Oideachas agus Foghlaim Teaghlaigh.

Labhair Maresa Duignan, saineolaí polasaí luathoideachais leis an Aonad Polasaí de chuid an Roinn Oideachais agus Eolaíochta agus an Oifig an Aire Leanaí agus Óige.

Luaigh sí an tábhacht le nach bhfeictear ar an bhfoghlaim mar oideachas foirmeálta amháin ó tharla go dtarlaíonn an foghlaim is tábhachtaí sna luathbhlianta idir 0-6 bliana d’aois.

Thaispeán sí an fís seo de Ezra, buachaill óg lán le fuinneamh, féin-mhuinín agus dian-seasmhacht. In ainneoin na dúshláin breise atá aige, le tacaíocht a dtuismitheoirí (agus an tacaíocht a fuair siadsan ó speisialtóirí ar an tslí is fearr chun tacú lena mac) éiríonn leis siúil!

Dar le Duignan an rud is tábhachtaí d’fhorbairt cumas iomlán an pháiste ná duine éigean (níos sine) bheith aige/aici atá “irrationally attached to the child” chun iad a spreagadh, agus a mholadh go leanúnach.

An dúshlán atá romhainn mar chleachtóirí ná cinntiú go dtacaítear leis an foghlaim teaghlaigh agus go mbíonn atmaisféar dearfach foghlamtha inár naíonraí bunaithe ar an mhodh shúgartha.

Dar le Duignan, “It is the human condition to want to learn.” ach is fórsaí seachtracha diúltacha a bhaineann an tréith nadúrtha seo ón bpáiste agus uainn mar dhaoine fásta. Cé mhéad ar smaoinigh muid ó ní fhéadfainn sin a dhéanamh nó níl mé maith ag x?

Dar léi, gur chóir go mbeadh muid oscailte don bhfoghlaim fadsaol, go spreagfaimis na páistí agus na tuismitheoirí i dtaobh na foghlamtha ar leas a chéile.

Dar leis an taighde (tagairt ar fáil ó chur i láthair Hayes a bhéas ar fáil anseo nuair uaslódálann POBAL í ar a shuíomh ghréasáin), tá níos mó tábhacht, 8 n-uaire níos mó ag baint le páirteachas an pháiste ná aon fachtóir eile i dtaobh forbairt an pháiste!!!

Tar éis am lóin briseadh na toscairí suas i gceardlanna éagsúla. D’fhreastal Seán Ó hAdhmaill ar an gceardlann “Preparing for Life” a dhírigh ar thogra tacaíochta tuismitheoirí i nDarndál, ceantar mhí-bhuntáiste i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath leis an ainm céanna.

Sa cheardlann céanna labhair beirt coordaitheoirí SÍOLTA faoin scéim píolótach atá ar siúl i mBaile Munna chun SÍOLTA a leathnú amach. Glacadh le moladh Uí Adhmaill gur ghá a chinntiú go mbeadh Gaeilge ag na coordaitheoirí sin a bhéas ag feidhmiú leis na naíonraí gaelacha (agus na ranganna naíonáin sna gaelscoileanna) agus beidh an moladh luaite laistigh de thuairisc atá á chur le chéile ón gComhdháil.

Le linn an cheardlann luadh togra atá ar siúl i nGlaschú chun cabhrú le daoine deileáil le strus www.glasgowsteps.com

Luadh chomh maith cúrsa príobháideach ullmhaithe Astráileach ach ar fáil anois in Éirinn darbh ainm TripleP, clár tuismitheoireachta dearfach atá ar fáil anois in Éirinn.

Luadh chomh maith go bhfuil an-chuid den obair céanna ar siúl ag an scéim Lifestart atá ar fáil thart timpeall an iar-thuaisceart (ach atá súil ag an eagraíocht go leathnófar amach í má fhaigheann siad bunmhaoiniú tar éis taighde a dhéanamh ar éifeacht an scéim) agus tá leagan Gaeilge de Lifestart ar fáil!

B’fhiú go mór dúinn a leithead de chlár tacaíocht tuismitheora a chur ar fáil go forleathan ar thuismitheoirí le Gaeilge (agus ba chóir go mbeadh a leithead ar fáil dóibh siúd gan Gaeilge chomh maith).

Fágfaidh mé sibh leis an tagairt seo ón tOllamh Nóirín Hayes, ITBÁC in óráid deiridh na Comhdhála.

Ag caint ar fhorbairt cumais an pháiste dúirt sí,

“What parents do with their children is more important than who their parents are.”

Mar sin a thuismitheoirí leanaigí oraibh ag labhairt agus ag éisteacht le bhur bpáistí ag súgradh leo (thíos ar an urlár leo), ag insint scéil leo/ag léamh leo agus ag múineadh rannta agus amhráin simplí leo (cuideoidh seo leo frásaí a fhorbairt a rá agus a fhorbairt).

Má tá aon mholtaí eile nó tuairimí ag daoine is féidir libh teachtaireacht a fhágáil anseo.

Imeachtaí Gaeilge do theaghlaigh

Posted by: naionrai on: 07/10/2009

Tá an t-eolas bailithe agus scaipithe ag Comhluadar. Ár mbuíochas leo.


A Chairde,

Ná dearmad go bhfuil an fóram nua ar shuíomh Comhluadar.

Bígí ag caint agus roinnt scéalta!

http://www.comhluadar.ie/forum.html


*************************************************

Béal Feirste

ACHT GAEILGE ANOIS!

Dé Domhnaigh 11 Deireadh Fómhair

1 – 5 pm

Aonach Naomh Seoirse, Béal Feirste

Aoi speisialta:

Alun Ffred Jones, Aire Cultúir, An Bhreatain Bheag

Cearta agus Ceiliúradh

3 bliana ó ghealltanas Chill Rìmhinn maidir le hAcht na Gaeilge, bígí linn don rí-rá agus don ruaille buaille!

Oll-eachtraí sorcais, spraoi teaghlaigh, ceol, dráma, céilí, ceardlanna, bia, seastáin – an t-iomlán!

ACHT GAEILGE ANOIS!

Saor-chead isteach

POBAL, Cultúrlann McAdam Ó Fiaich,

216 Bóthar na bhFál, Béal Feirste BT12 6AH,

Teil: 028 90 438132, eolas@pobal.org, www.pobal.org

*************************************************

Baile Átha Cliath

Grúpa Tuistí & Leanaí Ráth Garbh

Gach Dé Luain @10:30r.n. – 12:00

Halla Paróiste Zion,

Bóthar Pháirc na dTor,

Ráth Garbh, BÁC 6.

*************************************************

Ráth Cairn

16 – 18 Deireadh Fómhair 2009

An spéis leat  do chuid Gaeilge labhartha a fheabhsú  in atmasféar taitneamhach spraíúil  ?

Tar éis gur éirigh chomh maith sin leis an gcéad deireadh seachtaine Gaeilge agus Cultúir i nGaeltacht Ráth Chairn anuraidh, tá rún ag Gael Linn agus Comharchumann Ráth Chairn tabhairt faoina leithéid  arís idir an 16 – 18 Deireadh Fómhair 2009.

I rith na deireadh seachtaine seo tabharfar deis  do rannpháirtithe blas a fháil den Ghaeilge labhartha agus de chultúr na Gaeltachta sa nGaeltacht bheo seo atá suite idir Baile Átha Troim agus Áth Buí i gCo. na Mí – díreach uair an chloig ó Bhaile Átha Cliath !  Bunaíodh Gaeltacht Ráth Chairn i 1937 nuair a aistríodh teaghlaigh iomlána aniar as Conamara chuig Co. na Mí.

I measc na n-imeachtaí atá beartaithe don deireadh seachtaine, tá ranganna comhrá Gaeilge (meánleibhéal),ceardlann amhránaíochta ar an sean-nós, quiz boird agus neart ceoil agus craic le muintir na háite san oíche !  Socrófar lóistín  do na rannpháirtithe go háitiúil agus is é táille na deireadh seachtaine ná €150 an duine ag roinnt seomra nó €175 do sheomra singil (béilte san áireamh) – sladmhargadh !

Tá gach eolas faoin deireadh seachtaine mar aon le foirmeacha iarratais ar fáil ó www.gael-linn.ie nó ó Sheán Ó Ceallaigh 01:6753299

************************************************

Maigh Eo

GO Gaeilge! i Delphi

Deireadh Seachtaine Gaeilge do dhaoine fásta

2-4 Deireadh Fómhair 2009 i Delphi Mountain Resort

Tá deireadh seachtaine spraoi eile á eagrú ag GO Gaeilge!, comhlacht a eagraíonn imeachtaí sóisialta trí mheán na Gaeilge ar fud na tíre.  Thángamar le chéile don uair dheirneach i mí Iúil agus bhí sár deireadh seachtaine againn…in ainneoin beagáinín báistí! Chaitheamar an Satharn ar fad amuigh faoin aer ag surfáil, ag cadhcáil, ag dreapadh na rópaí airde, ag siúl sna sléibhte agus dár ndóigh ag déanamh neart comhrá agus cainte. Réitigh Gerard agus a chairde sa chistin béillí den scoth dúinn agus bhí oíche go maidin sa bhéar againn.

Beidh an chéad teacht le chéile eile ag an Delphi Mountain Resort i gConamara idir an 2 agus 4 Deireadh Fómhair.  Más mian leat do chuid Ghaeilge a chleachtadh agus tú ag foghlaim scileanna nua faoin tuath…seo do sheans!

Ar chostas €169 gheobhaidh tú dhá oíche Leaba & Bricfeasta, (leaba sa bhrú óige agus bricfeásta san óstán) lá iomlán imeachtaí le lón agus dinnéar blasta trathnóna Dé Sathairn san áireamh.

Baileoidh an grúpa le chéile trathnóna Dé hAoine chun aithne a chur ar a chéile agus chun a scíth a ligean roimh an lá mór.  Beidh rogha fhairsing imeachtaí ar fharraige, ar shliabh agus sa choill ar fáil ar an Satharn; is cuma cén leibhéal aclaíochta atá agat beidh rogha duitse. Trathnóna Dé Sathairn  íosfaidh an grúpa dinnéar le chéile agus beidh deis imeachtaí an lae a phlé ar feadh na hoíche.  Fágfaimid slán ag a chéile tar éis bricfeasta ar an Domhnach.

Beidh na teagascóirí go léir dátheangach agus beidh áisitheoir Gaeilge i láthair chun cabhrú leat chomh maith.  Ná bí buartha muna bhfuil agat ach cupla focal, is é an rud is tábhachtaí ná páirt a ghlacadh!  Cuirfidh sé laethanta d’óige sa Ghaeltacht i gcuimhne duit, gan na ranganna. Tá fáilte roimh chách!

Le cur in áirithe nó a thuilleadh eolais:

Fón: Eilís 087 2941140 or Aonghus 086 8122882

Ríomhphost: mailto:gogaeilge@gmail.com

Idirlíon: http://gogaeilge.ning.com/

2 oíche B&B, 1 lón, 1 dinnéar

Lá iomlán Imeachtaí

ar €169

GLAOIGH ORAINN GO LUATH, ÁITEANNA TEORANTA!

*************************************************

Ciarraí

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge
Óstán Meadowlands, Trá Lí
Dé Sathairn, 3 Deireadh Fómhair 2009
10.00a.m. – 1.00p.m.

Le cúnamh ó Foras na Gaeilge, beidh ceardlann scríbhneoireachta ar siúl ag na Scríbhneoirí Gaeilge san Óstán Meadowlands, Trá Lí, Co. Chiarraí, ar an Satharn, 3 Deireadh Fómhair: 10.00a.m. go dtí 1.00p.m.
Chun gur féidir plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar scríbhneoireacht na rannpháirtithe a theorainneofar a líon do sheisear sa chás seo.

Táille cláraithe 20 euro, mic léinn 5 euro, agus tá lón san áireamh sa táille, 1.00p.m. – 2.15p.m. N.B. Cóipeanna den saothar atá le plé: 3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma nó eile, go dtí: 43 Na Cluainte, Trá Lí, Co. Chiarraí.

Mar ríomhphost is ansa linn a leithéid a fháil ag: feasta@eircom.net <mailto:feasta@eircom.net> i dtreo gur féidir é a sheoladh thart ar gach duine a bheidh páirteach sa cheardlann len a léamh roimhré.
Stiúrthóirí ceardlainne: Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí, Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí & Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.

Ba mhaith suimiú gearr ar struchtúr an úrscéil / dráma a bheith leis an ngiota féin, i dtreo gur féidir an t-iomlán a sheoladh thart ar na rannpháirtithe tamall maith roimh lá na ceardlainne féin chomh maith.

Imeachtaí Éigse
Tráthnóna Sathairn, 3 Deir. Fómh., tabharfar cuairt ar dhealbh na Spéirmhná i gCill Airne (bus ag fágáil Óstán Meadowlands, Trá Lí, ag 2.15p.m.), mar a labharfaidh Pádraig Rua Ó Súilleabháin ar Eoghan Rua agus a chomhfhilí, agus tá tráthnóna reacaireachta agus ceoil i Scairteach an Ghlinne ar na bacáin dá éis sin. Baineann na himeachtaí seo le clár Éigse Fhilí Chiarraí, agus ná dearmadtar an chaint ó Bhreandán Ó Ciobháin ar Ár Logainmneacha san Óstán Meadowlands ag a 8.00p.m. ar an Aoine, 2 Deir. Fómh. Oíche cheoil, chaidrimh agus amhránaíochta le John Lucid tar éis na léachta. Saorchead isteach.

(Réamhfhógra: Beidh Ceardlann Scríbhneoireachta Lae i nGaillimh ar an Satharn, 7 Samhain, 10.30p.m – 5.00p.m.).
Pádraig Mac Fhearghusa, 43 Na Cluainte, Trá Lí. feasta@eircom.net
*************************************************

Nuacht

Tá an t-eagrán is úire de Nuacht24 le léamh anois ag -

http://andrumamornuacht.blogspot.com/ – caith vóta, nocht tuairim, coinnigh Gaelach é!

*************************************************

Spraoi

Tá táirgí NUA againn don scoilbhliain 2009/10.

San áireamh tá:

Fógraí Glasa don Seomra Ranga – déan do chuid don timpeallacht!

Dathanna – póstaer álainn nua A2

Greamáin as Gaeilge – le gach sórt teachtaireacht spreagúla orthu.

Ar an Trá – póstaer dá-thaobhach A2

Chomh maith leis sin, tá na áiseanna ar fad a bhí ar fáil cheana agus a bhfuil an-tóir orthu go fóill!

Tá tairiscint speisialta againn:

Postas in aisce do orduithe os cionn 180 euro agus 70 greamáin in aisce le gach ordú seolta roimh 30 Meán Fómhair

Is féidir ordú agus íoc ar-líne (Paypal)

www.spraoi-online.com

*************************************************

Comhluadar Teoranta
7 Sráid Lombard Thoir, Baile Átha Cliath 2.
Fón: (01) 6715116 Facs: (01) 6710477

Is cuideachta teoranta gan scairchaipiteal í Comhluadar, cláraithe i mBaile Átha Cliath, Éire.
Oifig Chláraithe na Cuideachta: 7 Sráid Lombard Thoir, BÁC 2.
Uimhir Chláraithe na Cuideachta: 294302
CHY: 12843

Is blag í seo atá dírithe ar an scoilphobal gaelach.
Go príomha orthu seo siúd a bhíonn ag obair i naíonraí/naíscoileanna nó mar thuismitheoirí do ghaeil óga a fhreastalaíonn ar sheirbhísí cúraim leanaí lán-Ghaeilge.

É sin ráite, is deis é lucht na naíonraí a chur i measc pobal na Gaeilge agus an Gaeltachta i gcoitinne agus beidh neart eolas dóibh siúd atá Gaeilge acu (nó atá a fhoghlaim).

Is é an luath-thumoideachais iomlán bunchloch sealbhú teanga sna naíonraí/naíscoileanna agus mar sin féin, is iad na naíonraí agus na naíscoileanna bunchloch an chórais luath-thumoideachais iomlán in Éirinn!

Twitter Updates