Blag Forbairt Naíonraí Teoranta

Posts Tagged ‘teicneolaíocht

Seo a leanas roinnt físeáin eolais faoin gcóras gaelscolaíochta. Tá na físeáin seo dátheangach (go pointe) agus tá siad an-spéisiúil mar sin moltar go láidir iad a scaipeadh ar an méid is mó daoine agus ar thuismitheoirí ach go háirithe.
Cad is Gaelscolaíochta ann? / What is Irish/Gaelic-medium Education
http://www.youtube.com/watch?v=TWYqbttTIHA

Dearcaidh ó thuismitheoirí, daltaí agus iardhaltaí ar an ngaelscolaíocht / Parent, pupil and past pupil views of Irish-medium Education
http://www.youtube.com/watch?v=9y_2gjrj-go

Buntáistí na Gaelscolaíochta Advantages of Irish-medium Education
http://www.youtube.com/watch?v=Vrnhsg0ywB4

Ceisteanna Coitianta faoin nGaelscolaíocht / Frequently asked questions in relation to Irish-medium Education
http://www.youtube.com/watch?v=0DceQzGTOIU

Cuireadh na físeáin seo le chéile ag Comhairle na Gaelscolaíochta, GAELSCOILEANNA TEO., agus Forbairt Naíonraí Teoranta. Maoiníodh an togra seo le tacaíocht ón Iontaobhas Ultach, Iontaobhas na Gaelscolaíochta agus an Aontas Eorpach.

Advertisements

O_CuivÉamon Ó Cuív TD

An tAire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta

Seimineár an Oireachtais 2009

“An Ghaeilge: An Fiche Bliain Romhainn”

Dé  Sathairn 31 Deireadh Fómhair 2009

Is cúis áthais agus onóra dom a bheith in bhur láthair ar maidin in Óstán Mount Errigal do Sheimineár an Oireachtais 2009.  Mo bhuíochas do lucht eagraithe na hócáide seo agus go mór leis an Uasal Julian de Spáinn as ucht an cuireadh a bheith mar aoi chainteoir ag an seimineár. Tá an téama atá roghnaithe don seimineár i mbliana fíor spéisiúil agus glacaim leis go raibh baint  nach beag ag an Straitéis 20 bliain don Ghaeilge atá á hullmhú ag an Rialtas faoi láthair le roghnú an téama sin.

Straitéis 20 bliain don Ghaeilge

Mar is eol daoibh tá muid i bpróiseas ullmhúchán i leith an Straitéis le tamall anuas agus tá súil go mbeidh an doiciméad críochnaithe sár a bhfad.  Tuigfidh sibh mar sin nach féidir liom dul isteach go mion i sonraí na Straitéise go dtí go mbeidh sé aontaithe ag an Rialtas. Is féidir liom a rá go dtabhfaidh sé le chéile i doiciméad amháin gníomhaíochtaí i réimsí éagsúla don saol a bheidh chun tairbhe do dhaoine gur mian leo a bpáistí a thógáil le Gaeilge agus dóibh siúd gur mian leo an Ghaeilge a úsáid ar bhonn laethúil chun a chinntiú go mbeidh an oiread daoine agus is féidir dátheangach i nGaeilge agus i mBéarla.   Go bunúsach beidh an Straitéis mar mhapa bóthair don treo ceart ar aghaidh, clúdóidh sé réimse ar nós an Ghaeilge sa teaghlach, sa phobal, sa chóras oideachais, fáil ar sheirbhísí poiblí i nGaeilge agus mar sin de.

Beidh an Straitéis tógtha ar na 13 cuspóir atá luaite i Ráiteas polasaí an Rialtais i leith na Gaeilge a foilsíodh i mí na Nollag 2006. Tríd an Ráiteas seo dearbhaíonn an Rialtas a dtacaíocht d’fhorbairt agus do chaomhnú na Gaeilge agus na Gaeltachta. Clúdaíonn na cuspóirí réimsí ar nós Stádas Oifigiúil, an Ghaeltacht, Oideachas, Craolachán, an tAontas Eorpach & rl.

Is é  an príomh aidhm a bheidh ag an Straitéis ná go seachadfar an Ghaeilge ó ghlúin go glúin agus go fad-téarmach go mbeadh sé seo á dhéanamh go nádúrtha sa teaghlach.  Tá sé aitheanta ar fud an domhain gur í seo an príomhcheist gur gá dul i ngleic lei má tá teangacha neamhfhorleathana ar nós an Ghaeilge le tabhairt slán. Cé go dtugann tuismitheoirí faoi roghnú teanga dá bpáistí le deá thoil bíonn deacrachtaí nach beag le sárú acu má roghnaíonn said Gaeilge mar phríomh theanga teaghlaigh. Tá súil tríd na hidirghabhálacha a bheidh sa Straitéis go dtabhfaidh sé spreagadh agus tacaíocht do thuismitheoirí a gcuid leanaí a thógáil le Gaeilge.  Cé gur sa Ghaeltacht is mó a bhí an rogha seo le déanamh go dtí seo táthar ag súil go mbeidh an cinneadh seo á dhéanamh níos forleithne taobh amuigh den Ghaeltacht le cúnamh agus tacaíochtaí na Straitéise.

Go traidisiúnta bhí idirdhealú déanta idir an Ghaeltacht agus an Ghalltacht ó thaobh na teanga de ach anois tá sé níos soiléire nach mhairfidh an Ghaeilge má táthar ag brath ar an Ghaeltacht amháin le í a choinneáil beo. Chomh maith le sin ní leathnóidh úsáid na Gaeilge ar fud na tíre gan tacú na Gaeltachta.  Tóg mar shampla na Coláistí Gaeilge, ceann de na eiseamláir is fearr don tacaíocht dearfach atá idir an Ghaeltacht agus an Ghalltacht, ní féidir leis na Coláistí maireachtáil gan na daltaí a thagann chugtha ó cheantair éagsúla ar fud na tíre agus ní féidir an timpeallacht foghlama céanna a chruthú do na daltaí seo i n-aon áit eile seachas sa Ghaeltacht.

Tá an méid Gaeilge atá á labhairt taobh amuigh den Ghaeltacht ag méadú de shíor. Tá eolas again ar fad ar cheantair i gcathracha nó i gceantair uirbeacha eile a bhfuil Gaeilge láidir iontu, is minic go bhfásann na gréasáin seo i gceantair a bhfuil gaelscoileanna agus scoileanna lán-Ghaeilge bunaithe iontu le blianta agus go bhfuil an tionchar dearfach atá acu ar an bpobal trí chéile ó thaobh na teanga de. Ag ullmhú an Straitéis táthar tar éis aird speisialta a thabhairt ar na gréasáin seo. Beidh aitheantas á thabhairt do phobail uirbeacha a bhfuil bunstruchtúr láidir Gaeilge iontu, struchtúr ar nós oideachas, seirbhísí óige, agus seirbhísí pobal eile & rl.  Chomh maith le seirbhísí tacaíochta a bheith ar fáil do na ceantair a bhfuil dóthain mais chriticiúil iontu táthar chun forbairt a dhéanamh ar ionaid acmhainní a thabhfaidh deiseanna don phobal páirt a ghlacadh i gníomhaíochtaí a bheidh Gaeilge-lárnaithe agus a chuireadh le deiseanna sóisialta do dhaoine i ngach aois-ghrúpa lena gcuid Gaeilge a úsáid lasmuigh do chóras foirmiúil.

Mar is eol daoibh foilsíodh Staidéar Cuimsitheach Teangeolaíoch ar úsáid na Gaeilge sa Ghaeltacht i 2007 agus tá sé i gceist go mbeidh moltaí maidir le neartú na Gaeltachta áirithe sa Straitéis. Bhí molta sa staidéar go mbeadh stádas na Gaeltachta bunaithe ar chritéar teanga agus chun a chinntiú go mairfidh an Ghaeilge mar theanga pobail gur gá forbairt a dhéanamh ar chóras pleanála teanga ag leibhéal an phobail.

Tuigim gur athrú mór é seo ón sainmhíniú atá againn ar an Ghaeltacht faoi láthair atá bunaithe ar teorainn tíreolaíocht ach ní gá do dhaoine a bheith imníoch gur cailliúint stádas a bheidh i gceist do cheantracha áirithe má chuirtear i bhfeidhm é.  Tá mé cinnte go bhfuil sibh ar an eolas faoi an obair mhaith a bhí á dhéanamh sna pobail éagsúla tríd na scéimeanna pleanála teanga áitiúil le roinnt blianta anuas agus is féidir libh glacadh leis go ról lárnach ag gníomhaíochtaí den saghas seo i dtodhchaí na Gaeltachta

Ní amháin go mbeidh an Straitéis ag díriú orthu siúd atá ag úsáid na teanga ar bhonn rialta faoi láthair ach táthar ag súil go dtabhfaidh sé spreagadh dóibh siúd atá ar bheagán Gaeilge nó dóibh siúd atá ag iarradh a scileanna Gaeilge a fhorbairt agus ag iarradh páirt gníomhach a thógáil i saol sóisialta, eacnamaíochta agus oideachais trí Ghaeilge .

Tá sé  ráite agam cheanna gur é an sprioc atá leis an Straitéis ná go mbeadh 250,000 duine ag labhairt Gaeilge ar bhonn laethúil roimh a thiocfaidh deiridh le tréimhse na Straitéise.  De réir daonáirimh 2006 tá cumas áirithe Gaeilge ag 42% de dhaonra na hÉireann, is ionann é seo agus 1.6 milliún duine atá os cionn 3 bliana d’aois. Cé gur staitistic dearfach é seo, sa daonáirimh céanna tuigtear dúinn gur í an Ghaeilge an príomh theanga pobail a úsáideann 3% de dhaonra na tire sin thart ar 83,000 duine.  Is léir mar sin go bhfuil obair mhór romhainn má táthar chun an sprioc a bhaint amach.

Is plean Stát a bheidh anseo a bhfuil lán tacaíocht an Stát taobh thiar dó, beidh spriocanna ann a chuirfidh dúshlán faoin Rialtas agus faoin bpobal chun an Ghaeilge a neartú mar theanga pobail sa Ghaeltacht agus ar fud na tíre.  Mar a dúirt an Taoiseach Brian Cowen agus é ag oscailt an Ionad Tacaíocht Teaghlaigh in Indreabhán le déanaí, tá an Straitéis bunaithe ar spiorad na ndaoine agus an bród atá ag an bpobal ina dteanga agus le comhoibriú idir an Stát agus an pobal tá súil go mbeidh fás ag borradh leis an teanga nuair a thagann deiridh le tréimhse an Straitéis i gceann 20 bliain.

Aonach_Oibre_BF_2009

Daltaí Choláiste Feirste ag foghlaim faoi dheiseanna fostaíochta sna Naíonraí

Ghlac Forbairt Naíonraí Teoranta páirt in Aonach Oibre dírithe ar dhaltaí i scoileanna dara leibhéil (Gaeilge agus Béarla) i mBéal Feirste le déanaí.

Roinnt de na daltaí seo, ba léir go raibh iontas orthu faoi na deiseanna fostaíochta atá agus a bhéas ar fáil do ghaeil óga.

Chuir go leor spéis i gcoincheap an Naíonra (níor chuala roinnt dóibh an focal – nó fiú an focal Naíscoil roimhe sin!).

Má spreagann an aonach oibre leath-dhosaen do na daoine óga sin leanúint ar aghaidh agus a bpáistí féin a thógáil trí Ghaeilge sa todhchaí, b’fhiú é.

Cúrsaí

Dála an scéil tá muid i lár an dianchúrsa reatha thíos i gCorcaigh agus an Cúrsa Forbartha agus Bainistíochta i Marino, Baile Átha Cliath faoi láthair.

Bhí an-lá againn ag plé téamaí an luath-thumoideachais iomlán, sealbhú teanga do pháistí óga, an Scoilphobal, agus margaíocht don Naíonra agus cúpla focail faoin scéim nua saorbhliain réamhscolaíochta (ECCE) sna cúpla nóiméad breise!

Ádh mór, agus tá súil againn go mbeidh an ráth céanna ar an gcuid eile de na cúrsaí!

Tá an scéal seo faighte ó Nuachtlitir míosúil Chonradh na Gaeilge.

Ciorcal_Chomhrá

Tá Oifig Chonradh na Gaeilge agus tograí pobail ag tabhairt faoi cur le deiseanna labhartha Gaeilge sa phobal ar dóigh go mbeidh an Ghaeilge le cloisteáil go poiblí, agus nach mbeidh faitíos ar dhaoine agcuid Ghaeilge a úsáid.

Teastaíonn ón gConradh gréasán Gaeilge a chothú timpeall na tíre le cineál ciorcail chomhrá (informal discussion group) in ionaid éagsúla agus é bunaithe ar an tuairim nach bhfuil an-chuid daoine de dhíth leis an teanga a spreagadh go laethúil – Is leor beirt!

Táimid ag iarraidh teacht ar áiteanna ar leith inár bhféidir le daoine
bualadh le chéile le haghaidh gnáth sos caife ar lá cinnte gach seachtain, abair
gach maidin Chéadaoin ag a 11.00rn.

Tá sé riachtanach go mbeadh ar a laghad beirt a bhéas cinnte ann gach seachtain le fáilte a fhearadh roimh chainteoirí cúthaileacha eile, agus ní bheidh aon éileamh breise á déanamh ar dhaoine ó thaobh chúrsaí ama nó airgid de.

Is féidir an t-am agus an áit a phoibliú go háitiúil agus beidh sé ina phointe teagmhála do dhaoine lasmuigh de phobal na Gaeilge freisin, ag cabhrú le pobal na teanga a neartú ón dtalamh aníos.

Más spéis leat éirí gafa linn, déan teagmháil le Peadar Mac Fhlannchadha
ag conradh@bradan.iol.ie / +353 (0)91 567824.

Is as Gaeilge a eagrófar cúrsaí FNT, mar sin is gá go mbeadh rannpháirtithe muiníneach a dhóthain faoina gcaighdeán féin Gaeilge más mian leo cuir isteach ar ár gcúrsaí.

Cúrsaí Garchabhair

Tá na cúrsaí athnuachana garchabhair á eagrú againn faoi láthair le haghaidh mí na Samhna agus ba chóir go mbeadh scéal cinntithe againn faoi ionaid agus dátaí faoi dheireadh na seachtaine nó roimhe sin fiú.

Mar eolas, de réir an Chrois Dearg tá trí mhí agaibh tar éis an dáta éaga (expiry date) chun an teastas a athnuachán.

É sin ráite táimid ag fiosrú leo an méid sé indéanta na cúrsaí seo a chur ar fáil a luaithe agus is féidir.

Dianchúrsa

Beidh an chéad dianchúrsa eile i gCorcaigh i nGaelscoil na Dúglaise, Dúglas, Co. Chorcaí.

Tosóidh sé ag a 9.45ri.n., Dé Máirt – Dé hAoine 27-30/10/09

Tá costas €80.00 an duine ag baint leis.

Beidh taithí oibre trí sheachtaine mar chuid den dianchúrsa agus dialann oibre le hullmhú bunaithe ar an méid a d’fhoghlaim rannpháirtithe le linn an chúrsa agus an taithí oibre sa naíonra fadbhunaithe.


Cúrsaí Forbartha & Bainistíochta

Gaillimh (á socrú faoi láthair – dátaí agus ionad le foilsiú roimh dheireadh na seachtaine)

Baile Átha Cliath: 28-29 Deireadh Fómhair idir 9.30-4.30 in Institiúid Oideachais Marino, Ascaill Uí Ghríofa, B.Á.C. 9.

Inis Ceithleann: 11-12 Samhain idir 9.30-4.30 sa Clinton Centre i lár Inis Ceithleann, Co. Fearmanach.

Tá costas €30.00 ar an gcéad duine agus €10 d’éinne eile a fhreastalaíonn ón naíonra céanna, m.sh costas beirt €40.00 san iomlán.

Na Meáin

TG4 www.tg4.tv (cláracha as Gaeilge ar fáil ar líne agus DVDnna le ceannach chomh maith)

Raidió na Gaeltachta www.rte.ie/rnag

Raidió RíRá www.rrr.ie

Raidió Fáilte www.raidiofailte.com

Raidió na Life www.raidionalife.ie

Blag Nuachta laethúil as Gaeilge www.andrumamornuacht.blogspot.com

Nuacht24 Nuachtán seachtainiúil Gaeilge ar líne (ar fáil go seachtainiúil ó shuíomh an druma mór)

Nós* Iris Gaeilge míosúil www.nosmag.com (duais buaite don suíomh ghréasáin Gaeilge is fearr)

CAINT www.caintcampaign.com (suíomh ghréasáin nua don Ghaeilge, m.sh. ranganna Gaeilge ar fáil ar Twitter)

Ranganna / Cúrsaí

Conradh na Gaeilge www.cnag.ie (is féidir ballraíocht a ghlacadh le Conradh na Gaeilge chomh maith agus leis sin gheobhaidh tú nuachtlitir míosúil ina gcuirtear ar an eolas thú faoi feachtais, seirbhísí agus imeachtaí Gaeilge).

Gaelchultúr www.ranganna.com

Gael-Linn www.gael-linn.ie

Oideas Gael www.oideasgael.ie

Eagraítear ranganna Gaeilge agus ciorcail comhrá go háitiúil ag craobhacha de Chonradh na Gaeilge, coistí Ghlór na nGael agus gaelscoileanna áitiúla.

Eagraíonn Comhluadar imeachtaí do theaghlaigh atá ag tógáil a bpáistí le Gaeilge, bíonn siad seo fógraithe i nuachtlitir ar líne/r-phost seachtainiúil agus tá fóram acu do thuismitheoirí le Gaeilge. www.comhluadar.ie

Breis acmhainní luaite cheana  ar ár mblag anseo.

Gael_Taca_Corcaigh

Tugadh roinnt poiblíocht d’ár sraith cúrsaí san Evening Echo i gCorcaigh le déanaí a bhuíochas le Gael Taca Corcaigh.

Stiúrthóirí na Naíonraí Gaelacha i gCorcaigh, a d'fhreastal le déanaí ar chúrsa forbartha agus bainistíochta FNT.

Stiúrthóirí na Naíonraí Gaelacha i gCorcaigh, a d'fhreastal le déanaí ar chúrsa forbartha agus bainistíochta FNT.

CHUIR Forbairt Naíonraí Teoranta tús le sraith chúrsaí forbartha agus bainistíochta i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh ar an 19-20 Lúnasa.

Tá trí aidhmeanna ag an sraith:

  • An saineolas atá in earnáil an luathoideachais lán-Ghaeilge a roinnt idir stiúrthóirí agus stiúrthóirí cúnta (nua),
  • caidreamh a chothú i measc naíonraí gaelacha chun go bhfásfaidh pobal gaelach níos fairsinge agus níos láidre,
  • agus comhoibriú idir-eagraíochta a fhorbairt chun go gcuirfí le héifeachtacht na Naíonraí Gaelacha.

Dúirt Seán Ó hAdhmaill, Oifigeach Forbartha Forbairt Naíonraí
Teoranta, “Bhí an-rath ar an gcúrsa i gCorcaigh. Tá traidisiún láidir ag
na Naíonraí i gCorcaigh agus is deas go raibh muid ábalta tús a chur lenár sraith cúrsaí anseo.

“Ba mhian linn ár mbuíochas a ghabháil go háirithe le Gael-Taca agus na Naíonraí Gaelacha a bhí ina thacaíocht mhór dúinn agus muid ag eagrú an cúrsa seo do na Naíonraí i mór-cheantar Chorcaí.”

I mbliana d’fhorbair FNT an chúrsa ó chúrsa lae go cúrsa dhá lá. Chothaíodh nasc ar na cúrsaí leis an gCiste Teanga.

Duais-chiste é seo a spreagann soláthar seirbhíse luathoideachais d’ardchaighdéan trí Ghaeilge agus cothú pobal le Gaeilge.

Is cuideachta dheonach 32 Chontae  í Forbairt Naíonraí Teoranta,
a fheidhmíonn lasmuigh den Ghaeltacht agus a thacaíonn le seirbhísí, cúram agus oideachas trí Ghaeilge do pháistí ó aois an chliabháin ar aghaidh.

Tugann Foras na Gaeilge agus POBAL bunmhaoiniú d’ FNT.


Is blag í seo atá dírithe ar an scoilphobal gaelach.
Go príomha orthu seo siúd a bhíonn ag obair i naíonraí/naíscoileanna nó mar thuismitheoirí do ghaeil óga a fhreastalaíonn ar sheirbhísí cúraim leanaí lán-Ghaeilge.

É sin ráite, is deis é lucht na naíonraí a chur i measc pobal na Gaeilge agus an Gaeltachta i gcoitinne agus beidh neart eolas dóibh siúd atá Gaeilge acu (nó atá a fhoghlaim).

Is é an luath-thumoideachais iomlán bunchloch sealbhú teanga sna naíonraí/naíscoileanna agus mar sin féin, is iad na naíonraí agus na naíscoileanna bunchloch an chórais luath-thumoideachais iomlán in Éirinn!

Scéalta Twitter

  • Níl ach cuntas Twitter oifigiúil amháin againn, cé go bhfuil cuntais phearsanta ag roinnt d'ár mbaill foirne. #NPTalkIE 5 years ago
  • RT @Feirsteach: Bhfuil Stiúrthóirí, Stiúrthóirí Cúnta Naíonraí múinteoirí g/scoile|G/choláiste, ábhar oidí scoileanna lán-Ghaeilge ar Twitt… 5 years ago
  • RT @Feirsteach: Luathlascaine mhóra ar fáil ar chúrsaí Gaeilge @Naionrai dírithe ar Stiúrthóirí Naíonraí ach ábhartha do mhúinteoirí. http:… 5 years ago
  • RT @GCanPhiarsaigh: Is mian leis an mBord Bainistíochta a fhógairt go bhfuil Príomhoide le ceapadh, a rachaidh i mbun dualgais ó 3/02/14. h… 5 years ago
  • RT @Feirsteach: Deis iPad a bhuachaint & tacú leis na Naíonraí (& go hindíreach na gaelscoileanna) trí chlárú le dealeffect.ie/FNT #1… 5 years ago
Advertisements